‘Mijn situatie is een levenslang verwerkingsproces’ 

Anneke van der Cruijsen heeft een leuke baan, interessante hobby’s en een fijne familie. Ze woont op zichzelf in een ruim appartement van SWZ zorg in Veghel, waar ze met haar elektrische rolstoel prima uit de weg kan. Maar nu ze wat ouder wordt, levert ze steeds een beetje van haar vrijheid in. “Ik heb nu meer last van mijn beperking dan vroeger.” 

Anneke van der Cruijsen heeft spasmen in haar armen en benen, daardoor zit ze al haar hele leven in een rolstoel. Ze weet niet beter. “Ik zie mijn beperking niet als een beperking, het is een gegeven. Maar om nou te zeggen dat nooit lastig is? Nee. Ik heb een zus die een jaar ouder is, zij kon als kind na school gaan spelen bij vriendinnen en zwemmen in de zomer. Dat kon ik niet. Maar ik zat wél op scouting en ik speelde ook buiten met de buurtkinderen. Ze hebben me zelfs weleens meegenomen naar de bossen. Dat was nog wel even spannend toen ze me over een boomstronk reden en ik bijna omviel, maar dat vond ik toen juist mooi. Als kind wil je gewoon meedoen met de rest.” 

Bruiloft 

Toen Anneke net twintig was, kreeg ze de kans om bij SWZ in Veghel te komen wonen. “Ik woonde alleen met mijn moeder, mijn vader was al overleden. Ik hoefde eigenlijk nog helemaal niet weg, maar ik dacht: als ik het nu niet doe en er gebeurt iets met mijn moeder, dan heb ik een probleem. Het was een enorme verandering, maar het pakte goed uit. Mijn moeder woont achteraf, daardoor kon ik nooit zelf naar de supermarkt. Nu kon ik wel zelf boodschappen doen en eten wat ík lekker vind.” Toch waren er ook in die levensfase lastige momenten. “De bruiloft van mijn zus was geweldig en ik geniet ook heel erg van haar kinderen. Maar natuurlijk deed het soms ook zeer dat dat voor mij niet is weggelegd.”   

Hulp vragen 

Anneke bezocht de lezing die rouwexpert Manu Keirse afgelopen voorjaar bij SWZ zorg gaf over levend verlies. “Dat deed ik in de eerste plaats uit persoonlijke interesse, maar ook vanuit mijn rol als ervaringsdeskundige. Het is een thema dat me de laatste jaren steeds meer bezighoudt: hoe kan ik accepteren dat ik steeds een beetje inlever? Ik merk dat ik sneller moe word. Dingen die ik eerst makkelijk zelf kon, zoals een kopje optillen, worden lastiger of kosten meer tijd. Daar komt bij dat de zorg verwacht dat ik vaker familie of een vrijwilliger vraag om mij met dingen te helpen. Dat vind ik moeilijk. Ik wil mijn familie niet overvragen en vriendinnen maken blijft toch lastig in mijn situatie. Ook een leuke vrijwilliger heb je niet zomaar gevonden.”   

Al met al levert Anneke zo steeds wat vrijheid en zelfstandigheid in, terwijl ze daar juist zo aan is gehecht. “Ik ben vast niet de enige die daar weleens van baalt, daarom zou het goed zijn als we hier met cliënten onderling vaker over praten. Het leven met een ernstige fysieke beperking is eigenlijk een levenslang verwerkingsproces.”  

Drie bomen 

Een verhaal dat Manu Keirse tijdens zijn lezing vertelde, inspireerde Anneke om anders met dat rouwproces om te gaan. “Hij vertelde over drie bomen, die tijdens een harde storm allemaal een tak verloren waarvan ze erg hielden. Ze gingen daar alle drie anders mee om. De eerste boom bleef rouwen om zijn verlies en stopte met groeien. De tweede boom probeerde de tak te vergeten, maar verloor daardoor zijn houvast en waaide om. De derde boom had de zon gevraagd om de plek waar de tak was afgebroken, extra te verwarmen. Hij stond met zijn dichtgegroeide wond trots in het zonlicht. Ik probeer te leven als die derde boom, door ruimte te maken voor verdriet en tegelijkertijd te blijven zoeken naar dingen die me blij maken.”